Proces Wilders gericht tegen de vrijheid (Meindert Fennema)

Haatzaaien is de kern van het politieke bedrijf. Een veroordeling op die grond zou een ontoelaatbare inperking van de politieke vrijheid zijn.

De Nederlandse wetgeving gericht op het bestrijden van discriminatie stamt van voor de Tweede Wereldoorlog. Het strafbaar stellen van groepsbelediging gaat terug op de wetswijziging van 19 juli 1934, toen aan de artikelen 137a en b Sr xe2x80″ die de belediging van het openbaar gezag, een openbaar lichaam of een openbare instelling strafbaar stelden xe2x80″ de artikelen 137c en d werden toegevoegd. Deze nieuwe artikelen regelden de strafbaarstelling van opzettelijke belediging van een bevolkingsgroep. xe2x80xa8xe2x80xa8Jodenxe2x80xa8Zij werden nodig gevonden, omdat het beledigen xe2x80x98van onze Israxc3xablitische medeburgersxe2x80x99 in de jaren dertig een xe2x80x98epidemisch karakterxe2x80x99 kreeg. Hoewel bedoeld om de joden te beschermen tegen antisemitische campagnes, was het artikel zo algemeen geformuleerd dat volgens de Hoge Raad in 1939 ook xe2x80x98Indische plantersxe2x80x99 onder de bescherming van deze wet vielen.

Artikel 137 Sr werd in 1971 uitgebreid naar aanleiding van het Verdrag van New York. Het oplevende antisemitisme bracht de VN ertoe in 1963 een Verklaring over de uitbanning van alle vormen van rassendiscriminatie te formuleren. Maar hoewel de aanleiding een golf van antisemitisme in Duitsland geweest is, moet de inhoud van de Verklaring vooral begrepen worden tegen de achtergrond van het dekolonisatieproces, het toen nog bestaande apartheidssysteem in Zuid-Afrika en de rassensegregatie in de zuidelijke staten van de VS.

De Verklaring leidde twee jaar later tot het Verdrag van New York, dat officieel het Internationaal Verdrag voor de Uitbanning van alle vormen van Rassendiscriminatie (IVUR) zou gaan heten. Overheidsbeleid gebaseerd op onderscheid tussen mensen van verschillend ras of verschillende afkomst zou verboden moeten worden.
Racismexe2x80xa8Op voorstel van de Sovjet-Unie werd in het IVUR echter ook een artikel opgenomen waarin de overheden verplicht werden elke vorm van racistisch denken te bestrijden. In artikel 4c zegden deelnemende staten toe xe2x80x98strafbaar bij de wet te verklaren het verspreiden, op welke wijze ook, van denkbeelden die zijn gegrond op rassuperioriteit of rassenhaatxe2x80x99. Daartegen maakten een aantal landen terecht bezwaar, want het IVUR dreigde daarmee van een verdrag tot uitbanning van alle vormen van rassendiscriminatie te verworden tot een verdrag tot het uitbannen van xe2x80x98alle vormen van racismexe2x80x99. Daarmee was een opiniedelict in het internationale verdrag gexc3xafntroduceerd.

Dertig jaar later zou Jean Marie le Pen de zaak op de spits drijven door op de zomeruniversiteit van het Front National te verklaren xe2x80x98dat hij niet geloofde in de gelijkheid der rassenxe2x80x99. Het pandemonium dat vervolgens uitbrak in de pers bracht de Franse regering ertoe een wet aan te kondigen waarin het verspreiden van racistische en xenofobe boodschappen verboden zou worden. Deze wet is er nooit gekomen, mede omdat een aantal politieke filosofen zich daartegen verzetten. Bruno Latour schreef destijds in Le Monde dat een dergelijke wet van de politieke arena een klaslokaal zou maken.
Klaslokaalxe2x80xa8In Nederland was in 1993 de politieke arena allang tot klaslokaal omgebouwd.

De leider van de Centrumdemocraten, Hans Janmaat, moest voortdurendstrafregels schrijven: xe2x80x98Ik mag niet discrimineren.xe2x80x99 Men bedoeldedaarmee dat hij zich in het publieke debat niet mocht uitspreken tegende toelating van mediterrane gastarbeiders en asielzoekers. Hij werdveroordeeld, omdat hij de multiculturele samenleving wilde afschaffen.
De antidiscriminatiewetgeving maakt het mogelijk heel veel politiekeuitspraken te verbieden. Dat gebeurt gelukkig niet zo vaak, maar hetgebeurt wel volkomen arbitrair. En dat geldt niet alleen voorNederland, maar voor alle Europese landen. In juli 2009 bevestigde hetEuropese hof voor de mensenrechten een veroordeling uit 2003 vanJean-Claude Fernand Willem xe2x80″ oud-burgemeester van de Franse stad Seclinxe2x80″ die als burgemeester opgeroepen had tot het boycotten van Israxc3xabl. Hijwas veroordeeld wegens het aanzetten tot discriminatie op nationale,raciale en religieuze gronden.
Het Amsterdamse Gerechtshof heeft op 21 januari 2009 het OM opgeroepenWilders te vervolgen. Het Hof meende dat Wilders heeft aangezet tothaat en gebruikte daarbij de volgende argumentatie: xe2x80x98De opbouw inWildersxe2x80x99 uitlatingen en het repeterende patroon dragen het kenmerkanderen, politici of burgers, van zijn ideexc3xabn te overtuigen en hen opbasis daarvan tot actie te bewegen.xe2x80x99

xe2x80xa8Is dat niet een perfecte definitie van een politieke campagne? HetAmsterdamse Hof beschouwt dus het voeren van een politieke campagne alshet aanzetten tot haat. Is dat niet het beste bewijs dat het heleconcept van haatzaaien als rechtsgrond voor een strafrechtelijkeveroordeling zich niet verdraagt met het politieke bedrijf als zodanig?Aanzetten tot haat wordt door veel politieke filosofen terechtbeschouwd als de kern van politieke strijd.
Alexis de Toqueville besefte dat toen hij zei dat de basis vanpolitieke vriendschappen meestal gevormd wordt door eengemeenschappelijke haat. De een haat de kapitalisten, de ander haatdaarentegen juist de socialisten.
Het strafbaar stellen van haatzaaien leidt tot een maatschappij waarbijde sociale vrede per decreet wordt opgelegd, waarin het bedrijven vanpolitiek aan banden gelegd wordt. De Amerikaanse Founding Fathersbegrepen dat heel goed. Zij zagen in dat de oorzaken van politiekestrijd en van haatzaaiende xe2x80x98factiesxe2x80x99 alleen weg te nemen zijn door depolitieke vrijheid te beperken.

Madison schrijft hierover: xe2x80x98Vrijheid is voor facties wat de lucht isvoor het vuur, een voedsel zonder hetwelk het onmiddellijk uit zoudoven. En het zou even onzinnig zijn de vrijheid af te schaffen, omdathet voedsel geeft aan facties als het onzinnig is om de lucht xe2x80″ dieessentieel is voor het dierenleven xe2x80″ weg te nemen omdat deze aan hetvuur zijn destructieve kracht geeft.xe2x80x99 xe2x80xa8Het is daarom toe te juichen datde VVD zich onlangs, bij monde van Mark Rutte, uitgesproken heeft voorwijziging van de wetgeving op dit punt. Maar het is typerend voor hetpolitieke klimaat in Nederland dat hij zijn pogingen snel staakte toenhem verweten werd dat hij daarmee de publicatie van Mein Kampf en deontkenning van de Holocaust mogelijk zou maken. xe2x80xa8 xe2x80xa8 xe2x80xa8

Meindert Fennema is hoogleraar politieke theorie van etnische verhoudingen. Dit artikel is ook verschenen in de Volkskrant en met toestemming van Fennema geplaatst op het Allochtonenweblog.

Meer over Wilders en de PVV hier

About Ewoud Butter

Schrijver, onderzoeker
This entry was posted in proces Wilders, wilders pvv. Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s