Een subcultuur van jongens met korte lontjes (Marion Den Uyl)

GangstahtekeningWoensdag 23 september. Op het speelveldvan speeltuin xe2x80x98Fort Kraaiennestxe2x80x99 is het vandaag stiller dan anders.Verslagenheid voert de boventoon. Groepjes mannen en vrouwen staan tepraten, of zitten zwijgend op een bankje. Op het gras, onder demetrobaan, tegen een hekje liggen tientallen bossen bloemen.Schoolkinderen staan er wat bedremmeld naar te kijken. Een van dejongens, die hier vaak rondhing en hier xe2x80x98chilldexe2x80x99 met zijn xe2x80x98mattiesxe2x80x99 istwee dagen terug neergeschoten,en overleden in het ziekenhuis. De negentienjarige Ishmael Gumbs werd,na een korte ruzie met een nog onduidelijke oorzaak, door het hoofdgeschoten.Dit jaar al tweexc3xabntwintigschietincidenten in de Bijlmer en in Gaasperdam (Amsterdam Zuidoost).Drie doden. Diverse zwaargewonden. Volgens de Amsterdamsepolitiecommissaris Bernhard Welten dragen rapteksten, waarin geweldverheerlijkt wordt, bij aan de recente reeks van steekxe2x80‘ enschietincidenten. In de Telegraaflaat hij weten dat veel van die xe2x80x98knapen uit de Caribische regioxe2x80x99 hetstoer vinden om met grote revolvers rond te lopen. Ook wijst hij op deinvloed van media, zoals clips van MTV. Daarin laten met veel goud englitter beklede zwarte rappers zich omringen door sexy vrouwen en latenze hun pistolen zien. Volgens de commissaris worden de xe2x80x98looks and feelxe2x80x99uit die clips gekopieerd.

Stadsdeelvoorzitter Elvira Sweet laat op haar weblogweten dat zij zich ergert aan patserig gedrag, aan geweld, en aanjongens xe2x80x98xe2x80xa6 die zich gedragen als gangsters: ze werken niet, rijden indure autoxe2x80x99s en dagen openlijk het gezag uitxe2x80x99.

Het is duidelijk dat er eenopvoedingsprobleem wordt gesignaleerd: foute rolmodellen en hetonvermogen zich te onttrekken aan negatieve invloed van de media.Flirten met geweld. Korte lontjes. Ishmael Cumbs, van gemengdAntilliaansxe2x80‘Dominicaanse afkomst, was nog geen twee jaar in Nederland,en verwachtte voor de tweede maal vader te worden. Met vriendin enzoontje deed hij boodschappen in de Albert Heijn. Daar kreeg hij ruziemet een caissixc3xa8re. Of flirtte hij juist met haar? Daarover lopen demeningen uiteen. In elk geval belde een geagiteerde caissixc3xa8re haarvriend, die aan kwam snellen met een geladen pistool. Ook Ishmael droegeen wapen, wordt gezegd. Buiten, in de nabijheid van de supermarkt kwamhet conflict tot een plotselinge ontlading. Het was Ishmael, diegetroffen op de grond viel, en vervolgens een aantal maal door hethoofd werd geschoten.Nog een recent schietincident. Op 8augustus kreeg rapper Lexxxus op het Surinaamse muziek- en voetbalfestijn Kwakoe ruzie met een kennis, die hem direct daarop neerschoot.In een filmpje op Youtube vertelt hij, vanaf zijn ziekenhuisbed, zijnverhaal: xe2x80x98Opeens werd er geknaldxe2x80x99. Van zichzelf vindt hij: xe2x80x98I am stilllooking goodxe2x80x99 en xe2x80x98I am a gangsterxe2x80x99. Dat hij is neergeschoten hoort alshet ware bij het rappersbestaan. Geweld wordt stoer gevonden. Ook deachtergrond van armoede wordt uitgelicht. xe2x80x98Gangster xe2x80x98 en xe2x80x98ghettoxe2x80x99 zijnin het rappersidioom geuzennamen.

Twee dagen daarvoor, op 6 augustus, wasde auto van kickboxer Tyrone Spong beschoten in Gaasperdam, eenlaagbouwwijk in Zuidoost. Daarbij werd de xe2x80x98mascottexe2x80x99 van Spong , devijftienjarige leerling automonteur Gianluca Flamingo in het hoofdgeschoten terwijl hij op de achterbank van de auto lag te dommelen. Metde nachtelijke woordenwisseling tussen zijn medepassagiers en eenaantal passerende jongens op een scooter had hij zich niet bemoeid. Devolgende dag overleed hij in het ziekenhuis. Enkele dagen later werdeen negentienjarige jongen aangehouden, die volgens de politie deschutter zou zijn.

Anders dan men op grond van de recente berichtgeving zou denken, maken geweld, korte lontjes en rappen echter geen onderdeel uit van de subcultuur van de meeste jongeren uit Zuidoost. Dit leert onderzoekdat ik samen met mijn collega Lenie Brouwer en verschillende groepenstudenten in de Bijlmer heb gedaan. De concepten xe2x80x98decent culturexe2x80x99 enxe2x80x98street culturexe2x80x99 hebben daarbij hun bruikbaarheid getoond. Voor meidenbetekent een sterke affiliatie met xe2x80x98street culturexe2x80x99: weinigbelangstelling voor school en huiswerk, wel voor jongens, uitgaan, sexykleding, drugs, tienerseks. Voor jongens: solidariteit met eenvriendengroep, eergevoel en respect. Voorts: weinig belangstelling voorschool, opleiding, toekomst, wel voor gouden sieraden (bling bling),seks, tatoeages, drugs, wapens en geweld.

Demeeste jongeren in Zuidoost voelen zich echter niet verbonden metxe2x80x98street culturexe2x80x99, of slechts in geringe mate xe2x80″ al kennen ze ditculturele repertoire wel. Ook voelen niet alle rappers zich verbondenmet xe2x80x98street culturexe2x80x99. De grote meerderheid van zowel jongens alsmeiden, van diverse etnische komaf, toont belangstelling voor school ende toekomst. Ook hechten ze belang aan waarden als respect voor ouderenen voor familie, en zijn ze van mening dat je voorzichtig om moet gaanmet seks, drank en drugs. Hun muziekvoorkeur toont een heel rijk palet:bijvoorbeeld gospel, drum & bass, heavy metal, Latin, blues,R&B, salsa.

‘Street culturexe2x80x99 vormt de subcultuurvan een lokale minderheid. Vaak betreft dit jongeren die afkomstig zijnuit een Afro-Caribische cultuur, uit de laagopgeleide volksklasse, metwortels in een verleden van armoede en slavernij. Maar ook jongeren meteen andere etnische achtergrond voelen zich soms aangetrokken tot dexe2x80x98street culturexe2x80x99. In het idioom van de xe2x80x98street culturexe2x80x99 wordenenerzijds solidariteit en trouw aan matties benadrukt, anderzijds eenzekere vorm van schijt aan burgerlijke conventies, inclusief vast werken seksuele trouw aan een enkele partner. Voor jongens die zichverbonden voelen met de xe2x80x98street culturexe2x80x99 zijn kostwinnerschap enrelatievorming ambivalente ondernemingen. Wat voorts opvalt binnen dezexe2x80x98street culturexe2x80x99 is het kwetsbare eergevoel: het ego is snel gekrenkt:korte lontjes.Die korte lontjes, zeker als zesamengaan met messen en vuurwapens, dragen bij aan het lokale geweld.De xe2x80x98street culturexe2x80x99, inclusief korte lontjes blijkt van de enegeneratie op de volgende overgedragen te worden. Opvallend is ook datsteeds meer incidenten plaatsvinden bij de nieuwe laagbouw van devoormalige hoogbouwxe2x80‘Bijlmer, en in aangrenzende laagbouwwijken.Blijkbaar ligt niet in de huizen, maar in de mensen een probleem.

Marion den Uylis universitair docent antropologie aan de VU, gespecialiseerd inmulticulturele wijken, etnische identiteit en man/vrouw verhoudingen. Dit artikel is eerder verschenen op het antropologische blog standplaats wereld

About Ewoud Butter

Schrijver, onderzoeker
This entry was posted in jeugdcriminaliteit. Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s