Hoe herken je faxc3xa7adepolitiek van salafistische organisaties?

GezichtsbedrogHet ministerie van Binnenlandse Zaken heeft vorige week een brochure uitgebracht die locale overheden en maatschappelijke organisaties zou moeten helpen facadepolitiek van salafistische organisaties te herkennen. De brochure is een aanfluiting geworden en voldoet op geen enkele manier aan de verwachtingen. Een artikel van Ewoud Butter.

In januari 2008 bezocht ik een dure conferentie in Rotterdam over radicalisering. Exc3xa9n van de hoogtepunten van de bijeenkomst was een speech van een ambtenaar van het ministerie van Binnenlandse Zaken. De vriendelijke dame vertelde onder andere dat het binnenkort mogelijk zou zijn te monitoren waar in Nederland sprake is van radicalisering. Ik kreeg direct de associatie van een soort buienradar waarop je concentraties van radicalen over een kaart ziet trekken.

De mededeling van de ambtenaar werd met hoongelach ontvangen. En terecht. De kennis over radicalisering staat in Nederland xe2x80″ en daarbuiten xe2x80″ nog in de kinderschoenen. Het is bovendien maar in beperkte mate mogelijk radicalisering te monitoren, omdat het verschijnsel lang niet altijd te herkennen is. Wanneer moet je je bijvoorbeeld zorgen maken: wanneer een islamitische jongen een xe2x80x98islamitischexe2x80x99 baard laat staan zoals Mohammed Bouyeri deed, of juist wanneer hij die baard weer afscheert zoals de daders van de aanslagen van 11 september deden? 
Omdat de wijze waarop iemand radicaliseert per persoon kan verschillen, is het moeilijk eenduidige indicatoren vast te stellen waarmee een proces of bepaalde fases van radicalisering te signaleren zijn. De NCtB heeft terecht al eens gesteld dat het gebruik van indicatoren niet onomstreden is.

xe2x80x9cHet gevaar bestaat dat het verspreiden van lijstjes zonder achtergrondinformatie en een instructie over het gebruik ertoe leidt dat de indicatoren een eigen leven gaan leiden. Dit kan leiden tot misclassificatie en stigmatisering. Het gebruik van indicatoren moet dan ook worden ingebed in een werkproces van het xe2x80x98onderkennen en duiden van signalenxe2x80x99 van radicalisering en herkennen van voorbereidingshandelingen. Overdracht van kennis over deze processen staat dan centraal.xe2x80x9d

Goed , dan de brochure van het ministerie van Binnenlandse Zaken. Hiermee wordt tegemoet gekomen aan een motie van het kamerlid Van Raak (SP) die de minister in november 2007 vroeg in een motie aan te geven xe2x80x9choe overheden en maatschappelijke organisaties (xe2x80xa6) facadepolitiek van salafistische moslims kunnen herkennen en voorkomenxe2x80x9d.

Aanleiding voor de motie was de waarschuwing van de AIVD dat salafisten zich soms opwerpen als vertegenwoordigers van gematigde moslims. In het rapport  Radicale dawa in verandering, de opkomst van islamitisch neoradicalisme in Nederlandxe2x80x99 schreef de AIVD onder andere: "De radicale dawa zet actief in op heimelijke strategische beleidsbexc3xafnvloeding van de nationale of lokale overheid (..). Hierbij maakt de radicale dawa (..) geen melding van de werkelijke opvattingen en loyaliteiten. Zo is de radicale dawa actief in het adviseren van gemeenten (..) .Ook krijgen (heimelijk) aan salafitische moskeexc3xabn gerelateerde organisaties soms subsidie van het Rijk (..) Gebleken is dat radicale dawa-activisten zich in hun contacten met de overheid vaak opstellen als spreekbuis van de islamitische gemeenschap.(..). Ze eigenen zichzelf deze rol toe en hebben een heimelijke dubbele agenda: de contacten tussen overheid en moslimgemeenschappen zoveel mogelijk onder controle zien te krijgen." De AIVD verwijst verder naar het gebruik van het sjiitische (sic) dogma van takiyya. Dit betekent dat salafisten ter zelfverdediging of verdediging van de religie, een andere religieuze of ideologische identiteit mogen aannemen.
Hoeveel salafistische moskeexc3xabn gerelateerde organisaties aan faxc3xa7adepolitiek doen en bijvoorbeeld subsidie van het Rijk hebben ontvangen, vermeldt de AIVD overigens niet. Gaat het om een klein aantal incidenten, of komt het structureel en op grote schaal voor?

Deze serieuze waarschuwing van de AIVD leidde tot een logische kamervraag van de SP. Maar het antwoord, na anderhalf jaar, in de vorm van een brochure is een gedrocht geworden. De brochure herhaalt, in andere bewoordingen, de waarschuwing van de AIVD voor faxc3xa7adepolitiek door salafisten, maar biedt op geen enkele manier handreikingen deze faxc3xa7adepolitiek te herkennen.
Allereerst wordt het salafisme vrij beperkt gedefinieerd en wordt niet aangegeven dat er binnen het salafisme verschillende stromingen bestaan, varixc3xabrend van volstrekt apolitieke orthodoxe gelovigen die zich verre houden van de overheid tot meer politieke en uiteindelijk jihadistische stromingen. Verder wordt de indruk gewekt dat salafisten  (mannen en vrouwen) gemakkelijk herkenbaar zouden zijn. Zo lezen we op bladzijde 4: xe2x80x9cIn de media en op straat is vaak duidelijk zichtbaar dat men te maken heeft met salafisten.xe2x80x9d Het staat er echt. Helaas wordt verder niet aangegeven waaraan de salafisten dan te herkennen zouden zijn.

Ook lezen we: xe2x80x9cOm faxc3xa7adepolitiek door salafistische organisatiesgoed te kunnen onderkennen is het vooral van belang om informatie overeen bepaalde organisatie te beoordelen op consistentie en op signalendie duiden op een salafistische achtergrond.xe2x80x9d Vervolgens zou jeverwachten dat er signalen beschreven worden die zouden kunnen duidenop een salafistische achtergrond. Niets daarvan. Ook bij debeschrijvingen van de overigens niet verifieerbare praktijkvoorbeelden(meer dan de helft van de brochure)  staat geen enkel voorbeeld van eensalafistische organisatie. 

Bijna hilarisch wordt het wanneer de brochure voorbeelden geeft van signalen van faxc3xa7adepolitiek. Ik citeer:   

xe2x80xa2   Een organisatie zegt open te zijn en niets te willen achterhouden:iedereen die de organisatie wil bezoeken wordt graag ontvangen. Men isechter alleen welkom op afspraak, en als medewerkers van de gemeenteonverwacht op bezoek komen worden zij niet binnengelaten.
xe2x80xa2    Eenorganisatie zegt graag samen te werken met andere partijen in de lokaleomgeving, maar van samenwerking blijkt geen sprake. De organisatie wilvooral macht en probeert andere partijen buitenspel te zetten.
xe2x80xa2    Een organisatie wil graag activiteiten ontplooien, maar wil hierbij niet samenwerken met andere islamitische organisaties.
xe2x80xa2   In interviews laat een organisatie regelmatig blijken dat zij dedemocratische waarden en normen accepteert. Op een internetforum latenvertegenwoordigers van de organisatie in een xe2x80x98vraag- enantwoordrubriekxe2x80x99 dit echter niet blijken.
xe2x80xa2    Een organisatie wilgraag subsidie van de gemeente ontvangen, maar blijkt geen of slechtssummier inzicht te willen geven in de financixc3xable situatie van deorganisatie. Ook wil of kan de organisatie geen verantwoording afleggenover de ondernomen activiteiten.
xe2x80xa2    Een organisatie ontplooitverschillende activiteiten, maar heeft eigenlijk geen oog voor deresultaten. Het blijkt vooral te gaan om positieve reacties in de mediaen in de lokale omgeving ter versterking van de eigen machtspositie.

Ik werk inm
iddels een kleine twintig jaar met autochtone en allochtone vrijwilligersorganisatiesen kan u vertellen dat er tal van organisaties zijn, allochtoon enautochtoon, religieus en seculier, die veel signalen van faxc3xa7adepolitiekvertonen. Sterker, ook diverse professionele organisaties, bedrijven enzelfs sommige politieke partijen scoren flink op meerdere signalen.Faxc3xa7adepolitiek is niet alleen aan salafisten voorbehouden.

Terug naar de motie van Van Raak. Die vroeg aan te geven xe2x80x9choeoverheden en maatschappelijke organisaties (xe2x80xa6) facadepolitiek vansalafistische moslims kunnen herkennen en voorkomenxe2x80x9d. Het mag duidelijkzijn dat de brochure daar op geen enkele manier aan voldoet. Misschienwas het eerlijker geweest Van Raak te laten weten dat zijn vraag (nog)niet te beantwoorden is.
Aan het eind van de brochure wordtverwezen naar diverse kenniscentra. Je mag hopen dat die niet zijnbetrokken geweest bij het opstellen van de brochure.

Het ministerie van Binnenlandse Zaken levert geregeld interessantenotities, maar heeft nu broddelwerk geleverd. Het is goed wanneerambtenaren van lokale overheden alert zijn op faxc3xa7adepolitiek, maar dezebrochure voedt alleen maar argwaan en wantrouwen en levert amperconcrete handreikingen.

Het is om in de terminologie te blijven, een faxc3xa7adebrochure.

Ewoud Butter is programmamanager van ACB Kenniscentrum en redacteur van het Allochtonenweblog.

links:
wegwijzerfacadepolitiek, brochure voor (lokale) overheid en maatschappelijkeinstanties om faxc3xa7adepolitiek door salafistische organisaties te kunnenonderkennen

Closer: salafisme, het nieuwe buz-woord

de proefballonnen van Marcouch

About Ewoud Butter

Schrijver, onderzoeker
This entry was posted in ewoud butter, extremisme. Bookmark the permalink.

9 Responses to Hoe herken je faxc3xa7adepolitiek van salafistische organisaties?

  1. Khalit says:

    En vanwege dit soort stukken ben ik een grote fan van het allochtonenweblog! Een geweldig stuk.

  2. Fatima says:

    Hear, hear! Ik weet vast een post waarop bezuinigd kan worden: deze brochure. Doodzonde van het geld. Ik heb trouwens het sterke vermoeden dat deze brochure niet door het ministerie is geschreven. Sterk stuk Ewoud.

  3. Tedje van Es says:

    Laat iedereen vanaf nu maar onthouden dat er in deze wereld geen moslim bestaat die zonder het toepassen van taqiyya is opgevoed! De kunst is om goed te luisteren als moslims kritiek van niet-moslims op hun doen en laten onder woorden brengen.
    Het eenvoudigste voorbeeld van taqiyya is hun kreet “islam is vrede”.Dat die kreet niet meer is dan propaganda wordt alleen door de linkse kerk ontkend.
    Ander voorbeeld van vleesgeworden taqiyya is T.Ramadan.Zie verder de volgende pdf-file, inclusief de oude en bijgewerkte handleiding van taqiyya.
    http://tinyurl.com/2whlun
    Want alleen als je weet hoe taqiyya werkt, kun je de mentaliteit van moslimgroepen en hun doen en laten doorgronden!

  4. Fatima says:

    Zeg Tedje van Es, ik als moslima opgevoed, ben inmiddels atheist, maar ik had tot voor kort nog nooit van het woord taqiyya gehoord. Niet van m’n ouders, niet van een imam, niet van gelovige vrienden en familieleden, niet in Turkije, nergens. Ik hoor het woord alleen gebruiken door autochtone heren die te veel boekjes van Hans Jansen hebben gelezen. Er zullen best moslism zijn die aan taqiyya doen, maar het is zo’n kleine minderheid dat ik ze nog nooit ben tegengekomen. Misschien omdat de overgrote meerderheid van de Nederlandse moslims soenniet is en taqiyya iets van de sjiieten is. Voor de grootste groep sjiieten in Nederland, de alevieten, is het ook niet relevant. Die worden door de meeste andere moslims niet eens als moslims beschouwd: ze bidden niet, doen niet aan ramadan en gaan niet naar de moskee.
    Lees in het vervolg eens een ander sprookje!

  5. Van Kaas says:

    Hee Fatima, weet je wel zeker dat jouw definitie van Alevieten klopt? En vallen de Saharaanse Moslims van het Polisario soms ook onder jouw definitie? Die eren de opvolger van de Profeet Mohammed niet: de Koning van Marokko.

  6. Fatima says:

    Van Kaas, ik heb het over Turkse alevieten. Op wikipedia staat een aardige omschrijving: http://nl.wikipedia.org/wiki/Alevitisme. Alevieten beschouwen zichzelf vaak als links-liberaal en lang niet altijd meer als moslim. Voorzover ik weet zitten er in de westelijke sahara niet veel alevieten – laat staan dat er alevieten zijn die de koning van marokko erkennen.
    Jij hebt het volgens mij over alawieten, die in Syrie, maar ook in Marokko – en misschien ook de westelijke sahara – voorkomen.

  7. Van Kaas says:

    Beste Fatima,

    Zonder ook maar iets van godsdienst te weten kan iedereen begrijpen dat een Aleviet zichzelf beschouwd als een Aleviet, dus als een (soort) moslim. Als andere moslims Alevieten niet beschouwen als moslim is dat even vervelend als wanneer een katholiek een protestant niet als christelijk beschouwd. Dat een atheist zich in zo’n kwestie op een partijdige wijze laat kennen is opmerkelijk.

    In de Westelijke Sahara wonen voor zover ik weet net zulke soeenni’s als in Marokko, dwz. van de Maliki school, behalve dan dat zij die opvolger van de Profeet, M6, vooral als vijand zien en dat is door gebeurtenissen in het verleden heel begrijpelijk.

    Mijn vraag is of je de Saharaanse moslims ook als een soort afvalligen beschouwd.

  8. Fatima says:

    Beste Van Kaas, het interessante is juist dat er veel Turkse alevieten zijn die het aleviet-zijn eerder als een culturele of een humanistische stroming beschouwen dan als een islamitische. Hoewel het Turkse alevitisme van origine islamitisch (sjiietisch) is, beschouwen veel van hen zichzelf niet meer als moslim. Dat is een van de redenen dat Turkse alevieten in Turkije in een moeilijke positie verkeren.
    Van mij mogen de Saharaanse moslims geloven wat ze willen en natuurlijk mogen ze ook niet geloven. Dat ze M6 niet erkennen lijkt me nogal logisch.

  9. Abdel says:

    Sterk werk Ewoud. Terecht dat je de aandacht voor deze brochure hebt gevraagd.Wat een schandalig flutstuk.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s