Wiens agenda bepaalt het hoofddoekdebat? (Ceylan Weber)

De Poldermoslima’s en hun conferentie Eerlijke kansen op de Arbeidsmarkt blijven reacties oproepen. Op het weblog Sargasso schrijft vandaag gastredacteur Hoite Vellema een blog getiteld Poldermoslima Hoofddoekbrigade voor of tegen de vrijheid? En columnist Max Pam schrijft Middelbare mannen zijn gek op hoofddoekjes. Max Pam reageert op een artikel van Ceylan Weber, die weer reageerde op een polemisch stuk van Arabist Simon Admiraal, die ten onrechte de suggestie had gewekt dat hij bij de conferentie aanwezig was geweest. De poldermoslima’s zelf hadden Admiraal al eerder genadeloos ontmaskerd in dit artikel . Hieronder de tekst van Ceylan Weber.

In de Volkskrant van 5 maart reageert Arabist Simon Admiraal op de conferentie xe2x80x98Eerlijke kansen op de Arbeidsmarktxe2x80x99 die op 21 februari in de Al Kabir moskee in Amsterdam werd georganiseerd door de Poldermoslima Hoofddoekbrigade.  Zijn belangrijkste kritiek richt zich op het feit dat de overheid en vertegenwoordigers van maatschappelijke organisaties als het FNV, zich niet distantixc3xabren van de oproep aan werkgevers om vrouwen die een hoofddoek dragen niet op voorhand af te wijzen, maar hen een gelijke kans te bieden op een baan waarvoor zij over de juiste vaardigheden beschikken.

Daarbij wekt hij de indruk dat hij bij de conferentie aanwezig was, bijvoorbeeld als hij zegt dat het xe2x80x9ceen vrolijke en kleurige bijeenkomstxe2x80x9d was. Mijn vertrouwen in zijn verslag liep echter schade op toen hij ook de voorzitter van de HBO-raad onder de aanwezigen had gesignaleerd. Hoewel de heer Doekle Terpstra inderdaad als een van de sprekers was aangekondigd, weet ik als gespreksleider van de dag heel zeker dat hij op het laatste moment verhinderd bleek. Dit verklaart mogelijk ook andere xe2x80x98sfeerimpressiesxe2x80x99 die ik niet herken.

Het lijkt er op dat Admiraal deze gelegenheid vooral gebruikt om zijn grieven kenbaar te maken tegen de keuze van moslimvrouwen om een hoofddoek te dragen. Samenvattend stelt hij dat het dragen van een hoofddoek de integratie belemmert of zelfs een doelbewuste afwijzing daarvan is, en dat gesluierde vrouwen de politieke agenda van fundamentalistische of orthodoxe moslimmannen ondersteunen om de xe2x80x9cpublieke onzichtbaarheid van de vrouw af
te dwingenxe2x80x9d. Het is echter maar de vraag wiens integratie en wiens agenda hier centraal staan. 

Het integratiedebat heeft sinds het essay xe2x80x98Het multiculturele dramaxe2x80x99 van Paul Scheffer een grote vlucht genomen. De islam krijgt daarin een grote rol toebedeeld. Dit geldt in het bijzonder voor de hoofddoek, het enige onderwerp dat doorlopend op aandacht mag rekenen.

In Een gedroomde samenleving beschrijft socioloog Willem Schinkelovertuigend hoe het integratiedebat voornamelijk leidt tot de bepalingwie tot de Nederlandse samenleving behoren, en nog meer tot devaststelling wie daarbuiten staan. Alleen al de eenzijdige koppelingvan de term integratie aan een selectieve groep inwoners, vaak moslims,suggereert keer op keer dat zij er nog niet bijhoren. Het zelfbewusteoptreden van de Poldermoslima Hoofddoekbrigade getuigt echter eerdervan een grote betrokkenheid bij en inzet voor de Nederlandsesamenleving, dan van een gebrek daaraan. De weerstand van een van deinitiatiefneemsters tegen het begrip xe2x80x98integratiexe2x80x99 laat zichwaarschijnlijk beter verklaren door Schinkels analyse dan doorAdmiraals idee dat het hier zou gaan om steun aan hetmoslimfundamentalisme. Te meer omdat zowel uitspraken van dedeelnemende moslimaxe2x80x99s, als de schriftelijke intentieverklaring van deinitiatiefnemers duidelijk maken dat deze dag niet was bedoeld om dehoofddoek te xe2x80x98promotenxe2x80x99. Er werd bovendien nadrukkelijk stellinggenomen tegen elke vorm van discriminatie van vrouwen op grond vanwelke kledingkeuze ook, en tegen iedere  houding van slachtofferschap.Meer Nederlands kun je het bijna niet krijgen, lijkt mij.

Admiraal lijkt op zijn minst te willen vasthouden aan de continueringvan het integratiedebat. Moslimvrouwen blijven xe2x80x98de Anderxe2x80x99, maar zijmogen hun anders-zijn niet kenbaar maken met een hoofddoek.

In Nederland staat hij niet alleen in zijn afkeer van de hoofddoek.Veel vrouwen en mannen scharen zich aan zijn zijde. De structurele enfelle aandacht voor dit onderwerp roept de vraag op welke gevoelenshier geraakt worden.  Het eerste en meest gehoorde antwoord is dat hetraakt aan de vrijheid omdat de hoofddoek een symbool van onderdrukkingvan vrouwen is.
Ik zal de laatste zijn om te ontkennen dat gesluierde moslimvrouwen inNederland, door hun vrije en zelfbewuste keuze voor een hoofddoek, eenaanzienlijk risico lopen dat zij ongewild en onbewust alsnog tegemoetkomen aan verborgen behoeften en fantasiexc3xabn van veel moslimmannen omhet uiterlijk van vrouwen te bepalen en daarmee iets van haarondergeschikte positie in stand te houden. Op dat risico kan niet vaakgenoeg gewezen worden. Dat gebeurde ook op 21 februari.
Tegelijkertijd vermoed ik dat de hevige oproep om te ontsluieren veelte maken heeft met vergelijkbare fantasiexc3xabn en behoeften van veelautochtone mannen. In de afgelopen periode hebben onder meer StineJensen en Sunny Bergman al op de risicoxe2x80x99s van de huidige beeldcultuurgewezen, en vooral op de dwingende (want structurele) wijze waaropvrouwen daarin een ideaalbeeld van hun uiterlijk krijgenvoorgeschoteld. Dat beeld is naast slank, jong en op de juiste plaatsenrond, ook vergaand bloot. Wellicht lopen moslimvrouwen die ontsluieren,en de vrouwen die hen daartoe oproepen, dus wel een even groot risicoom onbewust en ongewild te voldoen aan de verborgen behoeften enfantasiexc3xabn van een groep autochtone mannen, om het uiterlijk vanvrouwen te bepalen en zo haar bereidheid om te behagen in stand tehouden?
Tot slot valt mij op dat het vooral mannen van middelbare leeftijdzijn, veelal uit conservatieve hoek, die zich opwerpen als debeschermers van moslimvrouwen om van hen eerbare vrije vrouwen temaken. Stel ik nu een te grote vraag als ik me afvraag of deze galanteridderlijkheid mede wordt ingegeven door het verlies van traditionelemannelijke posities en de daarbij behorende privileges tijdens detweede feministische golf?

Ceylan Weber is adviseur en publicist op het terrein van emancipatie en islam. Deze tekst verscheen eerder ook in de Volkskrant en is met toestemming van Weber op het Allochtonenweblog geplaatst.

About Ewoud Butter

Schrijver, onderzoeker
This entry was posted in emancipatie, opinie. Bookmark the permalink.

3 Responses to Wiens agenda bepaalt het hoofddoekdebat? (Ceylan Weber)

  1. Jan Mahmood Beertenhout says:

    Laat ik mij ook maar weer eens in het debat storten. Dat doe ik (1) vooral omdat de geschiedenis van de Nederlandse hoofddoek nimmer een rol speelt, en dat toch zou moeten, en (2) zelden of nooit Islamitische argumenten in het disours meedoen.
    (1) Wijlen mijn moeder (Friese afkomst, dus allochtoon) droeg ook regelmatig een hoofddoek, nl. als dat gewenst en praktisch was. B.v. bij de ‘grote schoonmaak’tegen al het stof dat verplaatst werd, en tijdens het oliebollen-bakken rond Oud&NIeuw. In haar jeugd droeg mijn moeder ook een hoofdoek, want mijn moeder was vanaf haar 13e dienstmeisje bij rijke Nederlanders. Dienstmeisjes=de mindere mensensoort, droegen een hoofddoek of kapje; de ‘hogere’ dames droegen hoeden. In 1920 vond het dienstboden-oproer plaats, en weigerden dienstmeisjes in Nederland nog langer het ‘teklen van ondergeschiktheid’te dragen. In de laatste jaren van haar leven (zij overleed in 2007) kon mijn lieve oude moeder niet begrijpen dat meisjes van (toen) haar leeftijd weer vrijwillig een hoofddoek gingen dragen. Dit wat de Nederlandse hoofdoekgeschiedenis betreft.
    (2) Door het dragen van bepaalde kledingstukken (of helemaal niets) kun je aangeven tot welke groep (religieus,maatschappelijk, beroep) je behoort of wenst te behoren. In sommige streken in Nederland war folkloristische klederdracht in zwang is, kun je zien of iemand protestant of katholiek is, vrijgezel, getrouwd of inde rouw is; maar ook of iemand bakker, huisschilder, advocaat, brandweerman, militair etc. Vrouwen met hoofddoek geven dus aan (=positief) : daar, bij die club, hoor ik bij. Men vergeet dat het ook een ander siugnaal afgeeft: nl. bij die anderen, die geen hoofddoek dragen, hoor ik niet. Erger nog: ik wil er niet bij horen, want ik verafschuw niet-hoofddoek-dragers. Kortom door het wel/niet dragen van een hoofdoek om religieuze redenen KAN je ook aangeven wat je verafschuwt. En dus roep je al;dus irritatie op. En dat mag een moslim(a) als vredestichter nu net nooit doen. Bovendien staat in de Koran 2:257 xc3x8br is geen dwang in godsdienst”. D.w.z. het mag wel, mnaar het hoeft niet-en zeker niet in een niet-Islamitisch land (dar-al-sulh) als Nederland. Om over na te denken?

  2. eerstkoffie says:

    Nederland niet Islamitisch. Maar seculier ?
    http://www.nujij.nl//christenextremisten-en-bijbelradicalen-regeren-nl.6609290.lynkx
    En de hoofddoek ? Er zijn ook mensen die truitjes over hun schouders dragen, liefst gecombineerd met een rode broek…http://eerstkoffie.blogspot.com/2009/09/hoofddoek-plicht-voor-politici-en.html

  3. Sander Katoen says:

    “Het zelfbewuste optreden van de Poldermoslima Hoofddoekbrigade getuigt echter eerder van een grote betrokkenheid bij en inzet voor de Nederlandse samenleving”. Het spijt me, maar ik kan dit alleen maar interpreteren als grote betrokkenheid bij het eigen islamitische gedachtengoed, met een ongezonde dwang om dat aan anderen op te leggen. De koran schrijft het dragen van dit hoofddoek niet voor, dus we kunnen alleen maar praten van een groep mensen in een diepe identiteitscrisis die ze proberen op te lossen, niet door eerlijk zelfonderzoek te doen en hun eigen overtuigingen te bestuderen maar door op neurotische wijze anderen hun eigen overtuigingen te willen opleggen. Mijn vriendin die moslima is, en van wie ik heel veel hou zie ik ook worstelen met dit probleem. En dat terwijl ze ook gewoon gelukkig had kunnen zijn!

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s